Борбор жөнүндө маалымат Шашылыш чалуулар Коррупцияга каршы аракеттер RU KG
Республикалык ден соолукту чыңдоо борбору
20 / Сентябрь / 2018
Кенеден жугуучу энцефалиттен кантип сактанууга болот?

Кенеден жугуучу энцефалит- откур кармоочу  борбордук  нерв системаларын жабырлатуучу жугуштуу вирустук дарт.

Республикада оорулардын  алдын алуу жана мамлекеттик санитардык козомол департаментинин маалыматы боюнча К.Ж.Э  жаратылыштын очогу болуп баардык климаттык зооналарда табылып, адамдарга  даражалуу коркунуч туудурат.

Эн чон коркунучтуу очогу ийне балатылуу Чон –Кемин массивинде,  Кыргыз кырка тоолуу  Кунгой  Ала –Тоодо, Тескей Ала Тоодо жайгашкан.

Жайыт кенелери (17 туруно жакын) байланыштуу  кенири жарым кунгой  очоктору таркаган  Бул очогу Токмок корукча аймагында , Чуй районунун Кегетин капчыгайында,  Аламудун  районунун Ала –Арча  капчыгайында, Ыссык –Ата районунун Альплагеринде,Туп ороонунун очогунда , Талас ороону жана фергана танапташ ороонундо, борбордук Тянь Шандын Нарын дайрасынын   куйма жеринде кенири таркаган.

                    Кенеден жугуучу энцефалит вирусун кандайча жуктуруп алат?

 Оорунун  козгогучу (арбовирус) адамга вирусту кене  алгачкы  минутасында чакканда эле   орутпаган  шилекейи аркылуу  жугат:

- кенеден жугуучу энцефалиттин  эндемикалык  аймактарына барганда (токойлордо, токой эс алуучу  сейил бактарына , жеке короо жайларында  );

- кене баскан жаныбарлардан (иттен , мышыктардан );

- кене жугуучу  энцефалит  жугуушту аймактарындагы  малдардан чийки эчкинин сутун, койдун , уйдун сутун , коп массалык кене басуу учурунда кене вирусу сутто болушу мумкун, ошол себептуу  сутту кайнатылгандан кийин  колдонуу  керек, чийки  сут гана жугуушту эмес, андан жасалган  быштак , каймак ж.б да жугуушту экендигин  белгилей кетуу керек;

- Тулку бойдон кенени чыгарып  жатканда , териге вирусту кенини былчыйтып алууда же чаккан жерин тырмаганда;

                         

 Илдеттин мезгилдуулугу жана оорунун негизги белгилери

Илдетке  чалдыгуу  жаз  куз  мезгилине муноздуу (апрель- сентябрь ) кенелерндин активдуулук   мезгилине байланыштуу.   Инкубациялык мезгил (жугуу  учурунан  биринчи оорунун белгиси чыкканча) 7-14 кунго  чейин  созулушу мумкун  , оорунун 1-60 кунго чейин .

Оору( курч кармап )  откур башталып   калтырап –титиреп, баштын катуу оорушу, дене табынын капилеттен  38-39 градуска которулушу , конул азып , кусуу менен коштолот. Бейтаптын булчун эттерининин озгочо моюн , акырек  жана арка бел, колу бутунун  талып оорушу тынчсыздандырат. Бейтаптын  сырткы  ону , бети кызарып , тулку боюна таркайт

  Эгерде  адамдарда  жогорку белгилер байкалса,  кечиктирбей созсуз дарыгерге  кайрылуу керек .

Оорунун  кесепети  : толугу  менен сакайуудан , ден соолуктун бузулушунан , майыптыкка жана  олумго алып келет

 

               Кенеден жугуучу энцефалитти  кимдер жуктуруп алышы мумкун?

Кенеден жуккан энцефалит оорусуна  баардык адамдар жашына жана  жынысына  карабай  кабылат. Эн коркунчтуу  токой ишмердуулугундо кабылат ( токой чарба жумушчулары ,  геочалгындоо кызматчылары авто жана темир жол куруучулары , нефть  жана газ откоруучулору,  ток откоруучу, линия курулушчулары , топографтар, мергенчилер, туристтер ).

Шаардыктар жаратылыш токойлоруна , токой сейил - бактарына,  жер –бакчаларына  иштегени жана  эс алганы  барганда  жуктуруп алышат.

          Кенеден жугуучу энцефалиттен  кантип сактанса болот?

Кенеден жугуучу энцефалит оорусунун  алдын алуунун 2 жолу бар

1. озгочолук эмес

2. Озгочолук

Озгочолук эмес  алдын алууга  атайын  коргонуучу костюмдар(тобекел топтор учун ) же атайын ылайыкташтырылган кийимдерди кененин жака   жендеринен  сойлоп кирбеши  учун   сунушталат. Койноктордун жени узун,  жен учу резина менен буулган, койнокторду шымга кийрип, шымдардын этегин  носкиге жана отукко  кийрип баш моюнду жоолук менен жабыш керек. Кенеден сактануу учун кенени коркунучтуу заттар- «репеленттер» менен денин ачык жерлерин жана кийимдерди суртуу керек. Колдонуудан  алдын  дары дармектин нускамасы менен таанышып чыгуу керек. Ар бир адам кенеден жугуучу вирус энцефалиттин очогунда болгон учурда мезгил - мезгили менен    кийим кечектерин жана дене боюна озу же башка адамдардын жардамы менен кененин бар же жок экенине  коз салуу керек. Эгерде кене бар болсо  аны алуу керек 

 Озгочолук алдын алуу : профилактикалык кенеден жугуучу энцефалитке  каршы эмдоо атайын кесип ээлери, эндемикалык очокто иштегендерге же ал жакка кетип жаткандарга

( иш сапар боюнча , студенттик курулуш отрядтарына , туристерге, ж.б) жасалат.

Яндекс.Метрика
Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун расмий булагы
© 2018 Кенеден жугуучу энцефалиттен кантип сактанууга болот?
Авторизация